Gezondheids- en welzijnswet voor dieren
uitspraak
COLLEGE VAN BEROEP VOOR HET BEDRIJFSLEVEN
Zaaknummers: 11/798, 11/799, 11/800, 11/804
11254
Uitspraak van de meervoudige kamer van 23 januari 2014 in de zaak tussen
1Maatschap [naam 1] en [naam 2]
2) [naam 3]
3) VOF [naam 4]
4) Maatschap [naam 5] en [naam 5],
appellanten
(gemachtigde: mr. S.G.A. de Boer),
en
de Staatssecretaris van Economische Zaken, verweerder
(gemachtigde: mr. M.L. Brons).
Procesverloop
Bij besluiten van 20 mei 2011, aangevuld bij besluiten van 18 augustus 2011 (appellanten 1 en 2), bij besluit 18 februari 2011 (appellante 3) en bij besluiten van 18 januari 2011, aangevuld bij besluiten van 18 augustus 2011 (appellante 4) heeft verweerder aan appellanten geen tegemoetkoming in de schade wegens het opleggen van een levenslang fokverbod toegekend.
Bij besluiten van 26 juli 2011 en 26 augustus 2011 (de bestreden besluiten) heeft verweerder de hiertegen gerichte bezwaren van appellanten ongegrond verklaard.
Appellanten hebben tegen de bestreden besluiten afzonderlijk beroep ingesteld.
Verweerder heeft een verweerschrift ingediend.
Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 24 oktober 2013.
Appellanten zijn verschenen, bijgestaan door hun gemachtigde. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Overwegingen
Op grond van het Besluit van 20 september 2010 houdende Beleidsregels omtrent toekenning
van een tegemoetkoming aan melkgeiten- en melkschapenbedrijven in verband met opheffen van het
levenslang fokverbod (Stcrt. 20 september 2010, nr. 14439, hierna: Beleidsregels) heeft verweerder
besloten aan appellanten geen schadevergoeding toe te kennen. Verweerder heeft daartoe als volgt
overwogen. Ingevolge artikel 2, tweede lid, van de Beleidsregels wordt een tegemoetkoming
toegekend voor het percentage geiten of schapen (zoals gedefinieerd in artikel 1, onder c en d) tussen
de 43% en het na de ruimingen feitelijke aanwezige percentage geiten of schapen van de ten tijde van
de eerste ruiming op het bedrijf aanwezige geiten of schapen ten aanzien waarvan een levenslang
fokverbod is opgelegd. Op het bedrijf van appellanten geldt een levenslang fokverbod voor minder
dan 43% dieren, zodat appellanten niet in aanmerking komen voor een tegemoetkoming.
Appellanten hebben aangevoerd dat verweerder ten onrechte een drempel van 43% heeft gehanteerd alvorens tot toekenning van schadevergoeding over te gaan. Hiermee creëert verweerder ten onrechte een ongelijkheid tussen appellanten en de bedrijven die ten gevolge van doding van dieren een volledige schadevergoeding hebben ontvangen.
Het College overweegt als volgt.
De Beleidsregels zijn gebaseerd op artikel 91 van de Gwd. Onder verwijzing naar zijn vaste jurisprudentie (zoals onder andere neergelegd in de uitspraak van het College van 5 juli 2011, ECLI:NL:CBB:BR0261), overweegt het College dat de wetgever verweerder een niet geclausuleerde bevoegdheid heeft toegekend om op grond van artikel 91 van de Gwd schade die niet uit hoofde van de artikelen 86 of 90 van de Gwd voor tegemoetkoming in aanmerking komt, geheel of gedeeltelijk te vergoeden, alsmede, indien verweerder tot vergoeding van die schade besluit, de grondslag van de vergoeding te bepalen. Het College dient zich derhalve terughoudend op te stellen bij de beoordeling van de wijze waarop verweerder gebruik heeft gemaakt van de bevoegdheden die hem op grond van artikel 91 van de Gwd toekomen, waartoe in het voorliggende geval behoort de toepassing van de uitgangspunten opgenomen in het Besluit beleidsregels tegemoetkoming fokverbod.
Zoals geoordeeld in de uitspraak van 5 juli 2011, moet het optreden van Q-koorts, de gevolgen en de maatregelen ter bestrijding van die ziekte, inclusief het levenslang fokverbod voorzienbaar worden geacht (zie rechtsoverweging 2.4.3), en behoort het risico van vervolgschade door maatregelen ter bestrijding van een besmettelijke dierziekte in beginsel tot het normale bedrijfsrisico van een ondernemer
In de Beleidsregels is ervoor gekozen om de vergoeding van vervolgschade, die voortvloeit uit het levenslang fokverbod, afhankelijk te maken van het percentage dieren waarvoor een levenslang fokverbod geldt. Verweerder stelt daartoe dat uit onderzoek verricht door het Landbouwkundig Economisch Instituut en neergelegd in het rapport "Q-koorts, economische analyse van een levenslang fokverbod" (augustus 2010) van de Universiteit Wageningen is gebleken dat op vroeg geruimde bedrijven gemiddeld 57% van de dieren is geruimd en aan 43% een levenslang fokverbod is opgelegd. Op bedrijven die later in het lammerseizoen geruimd zijn – en waar dus minder drachtige dieren waren – is gemiddeld 10% van de dieren geruimd en heeft 90% een levenslang fokverbod opgelegd gekregen. Hieruit volgt dat op alle geruimde bedrijven voor (gemiddeld) minimaal 43% van de achtergebleven dieren een levenslang fokverbod geldt. Deze 43% is volgens verweerder derhalve aan te merken als gemeenschappelijk nadeel. Schade boven dit gemeenschappelijk nadeel vormt een onevenredig, extra nadeel voor de ondernemer, aldus de toelichting bij de Beleidsregel. Op grond van artikel 2, tweede lid, van de Beleidsregels wordt dan ook een tegemoetkoming toegekend voor het percentage geiten of schapen (zoals gedefinieerd in artikel 1, onder c en d) tussen de 43% en het na de ruimingen feitelijke aanwezige percentage geiten of schapen van de ten tijde van de eerste ruiming op het bedrijf aanwezige geiten of schapen.
Op grond van het bovenstaande, ziet het College geen aanleiding om de keuze van verweerder om de drempel voor gebruikmaking van de bevoegdheid tot het toekennen van een tegemoetkoming in de schade op grond van artikel 91 van de Gwd te stellen op 43% van de na ruiming overgebleven dieren kennelijk onredelijk, en daarmee de Beleidsregels in strijd met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur te achten. Naar het oordeel van het College valt niet in te zien dat verweerder hiermee een niet gerechtvaardigde ongelijkheid creëert tussen appellanten en de bedrijven die ten gevolge van vroegtijdige ruiming een vergoeding voor meer dieren hebben ontvangen. Met de Beleidsregels is juist beoogd de ongelijkheid in financiële gevolgen voor bedrijven die (vrijwel) geheel en bedrijven die gedeeltelijk zijn geruimd, te verkleinen. Het College wijst er in dit verband ook op dat gebruikmaking van de bevoegdheid op grond van artikel 91 van de Gwd niet tot vergoeding van de volledige (nog niet vergoede) schade behoeft te leiden; ook een gedeeltelijke tegemoetkoming valt onder die bevoegdheid.
Het beroep is ongegrond. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
Het College verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. E.R. Eggeraat, mr. M. van Duuren en mr. G.P. Kleijn, in aanwezigheid van mr. P.M. Beishuizen, griffier. De beslissing is in het openbaar uitgesproken op 23 januari 2014.
w.g. E.R. Eggeraat w.g. P.M. Beishuizen