Ter terechtzitting van 24 maart 2021 zijn gehoord:

De rechtbank heeft kennisgenomen van de navolgende stukken:

Bij vonnis van 22 februari 2019 van de meervoudige kamer in deze rechtbank is [veroordeelde] ter zake van

Bij beslissing van de rechtbank van 27 maart 2020 is de voorwaarde van verblijf aangepast in die zin dat [veroordeelde] zal verblijven bij de [naam 3] in Oostrum (in plaats van bij de [naam 2] ). Deze beschikkng geldt als hier ingelast.

Thans vordert de officier van justitie wederom een wijziging van de voorwaarden, in die zin dat de voorwaarde van verblijf bij [naam 3] wordt vervangen door:

“Betrokkene laat zich opnemen bij [naam 4] te Oostrum, of een soortgelijke zorginstelling, te bepalen door de justitiële instantie die verantwoordelijk is voor plaatsing. De opname kan starten zodra er een behandelplaats beschikbaar is voor betrokkene. De opname duurt maximaal een jaar of zoveel korter als de reclassering nodig vindt. Betrokkene houdt zich aan de huisregels en de aanwijzingen die de zorginstelling geeft voor de behandeling. Het innemen van medicijnen kan onderdeel zijn van de behandeling. Als de reclassering een overgang naar ambulante zorg, begeleid wonen of maatschappelijke opvang gewenst vindt, werkt betrokkene mee aan de indicatiestelling en plaatsing.”

Namens de veroordeelde heeft de raadsman een aantal verweren naar voren gebracht waaronder het verweer dat de enkelvoudige kamer niet bevoegd is over deze vordering te beslissen. Klinische opname komt neer op vrijheidsbeneming en wanneer die vrijheidsbeneming een jaar of meer bedraagt is alleen de meervoudige kamer bevoegd.

De officier van justitie heeft naar voren gebracht dat de vordering wel kan worden behandeld.

De rechtbank overweegt als volgt. Voorop gesteld moet worden dat klinische opname in het kader van een strafrechtelijke veroordeling moet worden aangemerkt als vrijheidsbeneming in de zin van artikel 5 EVRM, ook wanneer betrokkene daarmee heeft ingestemd (vgl. EHRM 18 juni 1971, Serie A-12, nr 2899/66 ([namen]), herhaald in EHRM 5 oktober 2004, 45508/99, EHRC 2004/100 (HL/Verenigd Koninkrijk); vgl. ook rechtbank Gelderland 21 januari 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:287 inzake klinische opname in het kader van een voorwaardelijke invrijheidstelling). Het begrip “vrijheidsbeneming” in het Wetboek van Strafvordering moet mede aan de hand van deze Europese rechtspraak worden ingevuld.

Artikel 6.6.1 Sv regelt de rechterlijke bevoegdheid voor de beoordeling van vorderingen betreffende de tenuitvoerlegging van strafrechtelijke sancties en lid 7 bepaalt:

De onderhavige vordering strekt tot klinische opname (vrijheidsbeneming derhalve) van “maximaal een jaar of zoveel korter als de reclassering nodig vindt”. De periode van één jaar valt in artikel 6.6.1 lid 7 Sv buiten de bevoegdheid van de enkelvoudige kamer, waar de periode van één jaar in artikel 369 Sv (“De politierechter is niet bevoegd tot oplegging van een gevangenisstraf van meer dan een jaar”) nog net binnen de bevoegdheid van de politierechter valt.

Anders dan in artikel 369 Sv, geldt de door het openbaar ministerie ingediende vordering als maatstaf; als het openbaar ministerie vrijheidsbeneming vordert van een jaar (of minder) is de enkelvoudige kamer niet bevoegd daarvan kennis te nemen. Dat betekent dat de bevoegdheid van de enkelvoudige kamer ook niet kan worden ‘gered’ door oplegging van klinische opname te beperken tot een periode van (net iets) minder dan een jaar.

Er zou veel voor te zeggen zijn om voor de bevoegdheid van de enkelvoudige kamer in executieprocedures in artikel 6.6.1 lid 7 Sv dezelfde maatstaf te hanteren als voor de bevoegdheid van de politierechter in artikel 369 Sv (dus tot en met één jaar vrijheidsbeneming) zoals ook het geval was in artikel 14g lid 3 Sr (oud) (“Strekt de vordering tot de tenuitvoerlegging van gevangenisstraf van meer dan een jaar, dan wordt zij niet door een enkelvoudige kamer van de rechtbank behandeld”). In de memorie van toelichting (kamerstukken II, 2014–2015, 34 086, nr. 3, p. 98) wordt weliswaar verwezen naar deze bepaling (“net als thans op grond van artikel 14g, derde lid, Sr”) waaruit zou kunnen worden geconcludeerd dat de wetgever eigenlijk deze regeling had willen overnemen. Maar de huidige tekst van artikel 6.6.1 lid 7 Sv is niet voor misverstand vatbaar en een van de tekst afwijkende toepassing conform artikel 14g lid 3 (oud) Sr, zou in de praktijk voor verwarring en tot uiteenlopende rechtspraak leiden.

De enkelvoudige kamer zal zich daarom onbevoegd verklaren en de zaak met overeenkomstige toepassing van artikel 6.6.1 lid 4 Sv verwijzen naar de meervoudige kamer.

De rechtbank:

zittend als enkelvoudige kamer, verklaart zich onbevoegd van de vordering kennis te nemen;

verwijst de zaak naar de meervoudige kamer;

bepaalt dat de zaak zo spoedig mogelijk opnieuw wordt geagendeerd op een vrijdag.