1.1.

1.2.

De toezichthouder heeft op 4 mei 2018 omstreeks 12:40 uur [naam 3] , administratief medewerkster reinigingsdienst gemeente Súdwest-Fryslân, als getuige gehoord. [naam 3] heeft de volgende verklaring afgelegd:

1.3.

Op basis van dit onderzoek heeft de toezichthouder vastgesteld dat aangewezen dierlijke bijproducten, namelijk één kadaver van een schaap (lam), aan de voorgeschreven aangifte en overdracht was onttrokken door dit in een huisvuilcontainer voor groenafval ter ophaling aan te bieden bij de gemeente Súdwest-Fryslân. Hiermee is volgens de toezichthouder gehandeld in strijd met artikel 3.22, eerste en derde lid, van de Regeling dierlijke producten, hetgeen een overtreding is van artikel 3.4, eerste lid, van de Wet dieren. De toezichthouder heeft daarom een rapport van bevindingen opgemaakt.

1.4.

De toezichthouder heeft op 4 mei 2018 omstreeks 14:03 uur eiser gehoord en hem van de bevindingen op de hoogte gebracht. Daarbij is aan eiser medegedeeld dat er een bestuurlijke boete kan worden opgelegd. Nadat de toezichthouder aan eiser had gezegd dat hij niet tot antwoorden verplicht was, heeft eiser de volgende verklaring afgelegd:

2.1.

In het bestreden besluit heeft verweerder deze beslissing gehandhaafd.

3.1.

Zoals het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) heeft overwogen in onder meer de uitspraak van 10 april 2018 (ECLI:NL:CBB:2018:147), mag een bestuursorgaan in beginsel afgaan op de juistheid van de inhoud van een naar waarheid opgemaakt en ondertekend toezichtrapport en de daarin vermelde bevindingen. Indien die bevindingen gemotiveerd worden betwist, zal moeten worden onderzocht of er, gelet op die betwisting, grond bestaat voor zodanige twijfel aan die bevindingen dat deze niet of niet volledig aan de vaststelling van de overtreding ten grondslag kunnen worden gelegd.

3.2.

De enkele stelling dat het rapport van bevindingen onvolledig is, is onvoldoende voor twijfel aan de juistheid en volledigheid van de inhoud van het rapport. Voor zover eiser zijn gronden van bezwaar op dit punt in beroep handhaaft, is verweerder in het bestreden besluit daar gemotiveerd op ingegaan. De rechtbank ziet geen grond voor het oordeel dat verweerder het bestreden besluit op dit punt ondeugdelijk heeft gemotiveerd. Eiser heeft niet ontkend dat hij het kadaver niet bij Rendac Son B.V. heeft gemeld en dat hij in plaats daarvan het kadaver in een container voor groenafval heeft aangeboden aan de gemeentereiniging. In de gronden van bezwaar heeft eiser naar voren gebracht dat uit het rapport van bevindingen niet blijkt op grond waarvan de toezichthouder heeft vastgesteld dat het kadaver in redelijke staat van ontbinding verkeerde en in het rapport is ook niets is vermeld over verwondingen of de voedingstoestand van het kadaver. Evenmin is iets vermeld over de voedingstoestand, de gezondheidstoestand en de verblijven van de aanwezige (levende) dieren, aldus eiser. De rechtbank volgt verweerder in zijn standpunt dat deze omstandigheden niet relevant zijn voor het feit dat aan eiser is tegengeworpen.

4.1.

Verweerder heeft aan eiser als houder van dierlijke bijproducten verweten dat hij dit materiaal (het kadaver van het lam) niet heeft aangegeven bij de ondernemer binnen wiens werkgebied het materiaal zich bevindt. Dit is een overtreding van artikel 3.4, eerste lid, van de Wet dieren. Uit deze bepaling volgt niet dat er sprake moet zijn van opzet. Dit betekent dat voor het opleggen van een bestuurlijke boete wegens het overtreden van die bepaling niet van belang is of eiser de overtreding al dan niet met opzet heeft begaan.

4.2.

Uit regel 11 van het Specifiek Interventiebeleid IB02-SPEC33, versie 2, geldend van 20 juli 2015 tot 17 augustus 2020, volgt dat het bewust onttrekken (door begraving of verbranding ter plaatse verwijderd, of bewust achtergelaten op het perceel – sterke ontbinding) van kadavers (categorie 1- en 2-materiaal) aan voorgeschreven aangifte of overdracht een overtreding is in de klasse B waarvoor de volgende interventies kunnen worden toegepast: rapport van bevindingen, corrigerende interventie (alsnog voorgeschreven verwerking), naleefhulp. Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder conform dit interventiebeleid een rapport van bevindingen opgemaakt en aan eiser een boete opgelegd. Ter zitting heeft verweerder nader toegelicht dat aan eiser een boete is opgelegd, omdat er geen corrigerende interventie mogelijk is gezien het feit dat het kadaver reeds in de vuilniswagen lag en om veiligheidsredenen niet uit de vuilniswagen kon worden gehaald om het alsnog aan Rendac Son B.V. aan te bieden. Eisers stelling dat hij heeft getracht zijn fout te herstellen, maar daarvoor geen gelegenheid kreeg, en hij aan alle partijen zijn excuses heeft aangeboden, kan hem daarom niet baten en laat onverlet dat de overtreding reeds was geschied. Dat eiser naar eigen zeggen de overtreding niet bewust heeft begaan, omdat hij was vergeten dat het kadaver nog in de container voor groenafval lag toen hij deze container langs de weg zette, leidt niet tot een ander oordeel. Zoals verweerder in het bestreden besluit (pagina 5) heeft toegelicht heeft eiser het kadaver begrijpelijkerwijs aan het zicht van de kinderen willen onttrekken, maar eiser heeft nagelaten om het kadaver bij Rendac Son B.V. aan te melden en in plaats daarvan het kadaver in een container voor groenafval gedeponeerd en deze container aan de weg gezet. Hieruit heeft verweerder op goede gronden mogen afleiden dat eiser bewust heeft gehandeld, ook al is voor de vaststelling van een overtreding van artikel 3.4, eerste lid van de Wet dieren geen opzet vereist.

5. Gelet op het voorgaande heeft verweerder terecht vastgesteld dat eiser niet heeft voldaan aan artikel 3.4, eerste lid, van de Wet dieren. Verweerder was daarom bevoegd om eiser voor deze overtreding een boete op te leggen.

6. Over de hoogte van de boete heeft eiser aangevoerd dat de boete van € 1.250,- niet in verhouding staat tot andere misdrijven en dat de gezondheidsrisico’s gering zijn, zodat het boetebedrag nogmaals kan worden gehalveerd. Ook is halvering van de opgelegde boete gerechtvaardigd, gelet op zwaarwegende omstandigheden aan de zijde van eiser, waaronder het voorval heeft plaatsgevonden, aldus eiser.

6.1.

De rechtbank stelt vast dat de hoogte van de bestuurlijke boete die mag worden opgelegd wegens de in geding zijnde overtreding op grond van artikel 8.8 van de Wet dieren wettelijk is vastgelegd in het Besluit handhaving en overige zaken Wet dieren en de Regeling handhaving en overige zaken Wet dieren. De wetgever heeft daarbij reeds een afweging gemaakt welke boete bij een bepaalde overtreding evenredig moet worden geacht. De stelling van eiser dat de hem opgelegde boete niet in verhouding staat tot andere misdrijven treft daarom geen doel.

6.2.

Naar het oordeel van de rechtbank is niet gebleken dat verweerder met betrekking tot de in geding zijnde boete een onjuiste toepassing heeft gegeven aan hetgeen in het Besluit handhaving en overige zaken Wet dieren en in de Regeling handhaving en overige zaken Wet dieren is bepaald over de hoogte van de boete. In de Bijlage bij de Regeling handhaving en overige zaken Wet dieren onder Wet dieren wordt een overtreding van artikel 3.4, eerste lid, van de Wet dieren aangemerkt als een overtreding van de derde categorie. Voor deze categorie geldt een boetebedrag van € 2.500,-. Verweerder heeft met toepassing van artikel 2.4 van het Besluit handhaving en overige zaken Wet dieren het boetebedrag gehalveerd tot € 1.250,-, omdat eiser de overtreding als particulier heeft begaan. De hoogte van de boete als hier aan de orde acht de rechtbank als zodanig niet onredelijk.

6.3.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder in redelijkheid geen aanleiding hoeven zien het boetebedrag met toepassing van artikel 2.3, aanhef en onder a, van het Besluit handhaving en overige zaken Wet dieren verder te halveren in verband met geringe of ontbrekende risico’s of gevolgen van de overtreding voor de volksgezondheid, diergezondheid, dierenwelzijn of milieu. Zoals verweerder in het primaire besluit heeft toegelicht zijn dode dieren een potentiële bron van risico voor de volks- en diergezondheid. Hiermee heeft verweerder afdoende gemotiveerd dat er van een gering of ontbrekend risico voor de volks- of diergezondheid geen sprake is. De enkele stelling van eiser dat de gezondheidsrisico’s gering zijn, is onvoldoende voor een andersluidend oordeel. Dat het voorval onder zwaarwegende familieomstandigheden heeft plaatsgevonden, zoals eiser heeft gesteld, vormt evenmin reden om het boetebedrag te halveren. Voor zover eiser hiermee doelt op zijn persoonlijke omstandigheden die hij in zijn zienswijze en in zijn bezwaarschrift heeft geschetst, heeft verweerder in het verweerschrift terecht opgemerkt dat desondanks van eiser de zeer geringe inspanning mocht worden verwacht die hij had moeten leveren, namelijk het kadaver aanmelden bij Rendac. Eiser was ook bekend met de wijze waarop kadavers moeten worden aangemeld omdat hij reeds eerder kadavers heeft aangemeld.

6.4.

In hetgeen eiseres heeft aangevoerd, heeft verweerder naar het oordeel van de rechtbank terecht geen bijzondere omstandigheden gezien die aanleiding geven om met toepassing van artikel 5:46, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht een lagere boete op te leggen.

7.1.

Onder verwijzing naar een arrest van de Hoge Raad van 19 februari 2016 (ECLI:NL:HR:2016:252) overweegt de rechtbank dat eiser zijn beroep op overschrijding van de redelijke termijn tijdig, namelijk vóór de sluiting van het onderzoek door de rechtbank, heeft ingediend, zodat de rechtbank daarover een oordeel zal geven.

7.2.

Volgens vaste jurisprudentie (zie bijvoorbeeld ECLI:NL:HR:2016:252, ECLI:NL:RVS:2016:1261 en ECLI:NL:CBB:2017:32) geldt bij punitieve sancties als uitgangspunt dat de redelijke termijn is overschreden als, behoudens bijzondere omstandigheden, niet binnen twee jaar nadat deze termijn is aangevangen door de rechtbank uitspraak wordt gedaan. Daarbij geldt als uitgangspunt dat de bestuurlijke fase onredelijk lang heeft geduurd voor zover deze de duur van een jaar overschrijdt en hetzelfde geldt voor de rechterlijke fase. De termijn vangt aan op het moment dat het bestuursorgaan een handeling heeft verricht waaraan eiser de verwachting kon ontlenen dat het bestuursorgaan hem een boete zou opleggen. Dit is in de regel het moment van het voornemen tot boeteoplegging. Voorts geldt dat de boete wordt verminderd met 5 % per half jaar dat de redelijke termijn is overschreden, met een maximum van in het algemeen € 2.500,-.

7.3.

In dit geval is de redelijke termijn aangevangen op 13 november 2018, de datum waarop verweerder het voornemen tot boeteoplegging heeft uitgebracht. Verweerder heeft op 25 april 2019, binnen een jaar na aanvang van de redelijke termijn op het bezwaar beslist. De rechtbank had uiterlijk op 4 juni 2020 (een jaar na het instellen van het beroep) uitspraak moeten doen. Dit betekent dat de rechterlijke fase in eerste aanleg ongeveer zeven maanden te lang heeft geduurd. De rechtbank ziet in de overschrijding van de redelijke termijn aanleiding de boete te matigen met 10% tot een bedrag van € 1.125,-.

8. Omdat het boetebedrag wegens overschrijding van de redelijke termijn wordt verlaagd, wordt het bestreden besluit in zoverre vernietigd en het primaire besluit herroepen. Het beroep is gegrond.

9. Nu het beroep gegrond wordt verklaard ziet de rechtbank aanleiding te bepalen dat het door eiser betaalde griffierecht en een deel van zijn proceskosten worden vergoed. Onder verwijzing naar ECLI:NL:HR:2016:252 en ECLI:NL:CBB:2019:209 zal de rechtbank verweerder en/of de Staat der Nederlanden (de minister van Justitie en Veiligheid) opdragen deze bedragen te vergoeden al naar gelang de mate waarin de overschrijding van de redelijke termijn aan verweerder dan wel aan de rechtbank valt toe te rekenen. In dit geval is de overschrijding van de redelijke termijn geheel aan de rechtbank toe te rekenen, zodat de te vergoeden kosten door de Staat der Nederlanden (de minister van Justitie en Veiligheid) dienen te worden gedragen.

9.1.

Op grond van artikel 1, aanhef en onder a, van het Besluit proceskosten bestuursrecht (Bpb) komen uitsluitend de kosten van door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand in aanmerking. Nu eiser geen gebruik heeft gemaakt van een professionele externe rechtsbijstandverlener, zijn er geen kosten die op grond van artikel 1, aanhef en onder a, van het Bpb voor vergoeding in aanmerking komen.

9.2.

Eiser heeft op het formulier proceskosten verzocht om vergoeding van de reiskosten ad € 106,40. Op grond van artikel 1, aanhef en onder c, van het Bpb, in verbinding met artikel 2, aanhef en onder c, van het Bpb en artikel 11, eerste lid, onder d, van het Besluit tarieven in strafzaken 2003 komen de reiskosten in aanmerking voor vergoeding volgens een tarief, waarvan de hoogte gelijk is aan een kilometervergoeding van € 0,28 per kilometer indien openbaar vervoer niet of niet voldoende mogelijk is. De rechtbank stelt deze kosten vast op € 106,40 voor een retour [plaatsnaam 2] -Rotterdam.

9.3.

Daarnaast heeft eiser op het formulier proceskosten verzocht om vergoeding van de verletkosten van € 207,20. Over de verletkosten overweegt de rechtbank dat op grond artikel 2, eerste lid, aanhef en onder d, van het Bpb voor een partij of een belanghebbende in verband met gemaakte verletkosten een tarief wordt vastgesteld dat afhankelijk van de omstandigheden ligt tussen € 7,00 en € 78,00 per uur. Eiser heeft de verzochte verletkosten onderbouwd met een loonstrook die hij als bijlage bij het formulier proceskosten heeft gevoegd. De rechtbank stelt de verletkosten vast op € 207,20.